อาคารหลังแรกด้านหน้าจัดแสดงประติมากรรมศิลาและสำริดที่ค้นพบในเมืองไชยาเก่า ได้แก่ เทวรูปพระนารายณ์ พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร ส่วนอาคารที่สอง เป็นที่จัดแสดงหลักฐานสมัยก่อนประวัติศาสตร์ตั้งแต่สมัย ทวาราวดี ศรีวิชัย ลพบุรี สุโขทัย อยุธยา นอกจากนี้ยังจัดแสดงงานประณีตศิลป์ต่างๆ อีกมากมาย

วัดพระบรมธาตุไชยา อยู่ฝั่งตรงข้ามกับพิพิธภิัณฑสถานแห่งขาตืไชยา

วัดรัตนารามหรือวัดแก้ว เป็นวัดเก่าแก่ ไม่ทราบแน่ชัดว่าสร้างในสมัยใด แต่สันนิษฐานว่า สร้างร่วมสมัยเดียวกับพระบรมธาตุไชยา คือ ระหว่างพุทธศตวรรษที่ 14-15

วัดนี้น่าจะเคยร้างมาก่อนและบูรณะขึ้นมาใหม่หลายยุคสมัย ปัจจุบันยังเป็นวัดที่ยังคงสภาพเก่าแก่อยู่มากมิได้มีสิ่งก่อสร้างใหม่ๆ เพิ่มเติมขึ้นแต่อย่างใด

วัดนี้มีเจดีย์วัดแก้วซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมสมัยศรีวิชัย สร้างในราวพุทธศตวรรษที่ 14-15

ลักษณะขององค์เจดีย์เป็นแบบก่ออิฐแต่ไม่ถือปูน ฐานด้านล่างเป็นรูปสี่เหลี่ยมจตุรัส มีมุข 4 ด้าน

ซุ้มทางทิศตะวันออกมีทางเดินไปห้องกลางขององค์เจดีย์ ภายในซุ้มมีพระพุทธรูปปางมารวิชัยประดิษฐานอยู่ทุกซุ้ม

วัดแก้วเป็นวัดโบราณคู่กับวัดหลง อาคารศาสนสถานที่สำคัญได้แก่เจดีย์หรือปราสาท ก่ออิฐไม่สอปูน เป็นสถาปัตยกรรมศิลปะศรีวิชัย

ยังเหลือซากอาคารอยู่ครึ่งองค์ตั้งแต่ส่วนฐานถึงเรือนธาตุ ส่วนเครื่องยอดหรือหลังคาหักพังลงมาหมดแล้ว

สันนิษฐานว่าน่าจะเป็นโบราณสถานที่เก่าแก่ที่สุดที่พบในเมืองไชยาเท่าที่ปรากฏอยู่ในรูปแบบเดิมจนถึงปัจจุบัน

วัดหลง เป็นโบราณสถานที่สำคัญทางด้านประวัติศาสตร์และโบราณคดีแห่งหนึ่ง มีลักษณะทรวดทรงทางสถาปัตยกรรมที่เก่าแก่ เป็นสถาปัตยกรรมแบบศรีวิชัยที่สำคัญในบริเวณคาบสมุทรภาคใต้ของประเทศไทย

วัดหลงเป็นวัดเก่าแก่ไม่ทราบแน่ชัดว่าสร้างในสมัยใด แต่สันนิษฐานว่าเจดีย์ของวัดนี้สร้างร่วมสมัยกับพระเจดีย์วัดพระบรมธาตุไชยา

เป็นเจดีย์ที่ชำรุดทิ้งร้างมานานเหลือแต่ซากอิฐและฐานราก กรมศิลปากรได้ประกาศให้เป็นโบราณสถานสำหรับชาติมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2479

มีซุ้มทั้งสี่ทิศ มีประตูเข้าสู่ห้องกลางทางทิศตะวันออกเพียงด้านเดียวที่ห้องกลางก่ออิฐเป็น ผนังกรุทั้ง 4 ด้าน

ลักษณะของเจดีย์เป็สถาปัตยกรรมแบบก่ออิฐไม่ถือปูน ฐานเป็นรูปกากบาท

เจดีย์วัดหลง ตั้งอยู่ในพื้นที่ราบ มีถนนตัดผ่าน ปัจจุบันเหลือแต่ฐาน ตั้งอยู่ที่ตำบลตลาดไชยา อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี

บ้านดอน เมืองสุราษฎร์ธานี :: ทิวทัศน์ยามเช้า คลองท่าทอง มองจากสวนสาธารณะบ่อโฉลก ริมถนนอ้อมเมืองใกล้สี่แยกบางกุ้ง ...อิ๊ดคุง...ถ่ายภาพ

บ้านดอน เมืองสุราษฎร์ธานี :: ศาลหลักเมืองสุราษฎร์ธานี เด่นสง่ากลางเมืองสุราษฎร์ ...อิ๊ดคุง...ถ่ายภาพ

บ้านดอน เมืองสุราษฎร์ธานี :: ทิวทัศน์ตัวเมืองฝั่งบ้านดอนเมื่อมองมาจาก ฝั่งในบาง...Mushu...ถ่ายภาพ

บ้านดอน เมืองสุราษฎร์ธานี :: ชีวิตกับสายน้ำของชาวบางหลา ชุมชนริมน้ำตาปีชุมชนหนึ่งฝั่งในบาง...Peesuh...ถ่ายภาพ